|
Yeni Tasarlanan Wep Sitemize Geçiş Yapmak İçin <<Burayı>> Tıklayınız
Beton ve harç katkıları Katkı çeşitleri ve sınıflandırması (Şatkırit vs.)
Beton ve harç katkılarını ayıran en önemli özellik , uygulama kalınlıkları ve uygulama yerleridir.
Katkılar ‘’aynısı olsa bile’’ farklı çimentolarla farklı sonuçlar vermektedir.Dolayısıyla imalattan önce deney yapılması ,işin bilimselliği yönünden gerekli ve önemlidir.
Çok çeşitli ara sınıfları olsada su azaltma oranlarına göre beton katkıları ana sınıflandırması;
-Normal ( % 5-10)
-Süper (%10-20)
-Hiper (%20-40)
Bir diğer Beton Katkı sınıflandırmasıda işlevlerine göredir.;
Su azaltıcı,
Geciktirici,
Priz geciktirici ve su azaltıcı
Priz hızlandırıcı,
Mukavemet hızlandırıcı,
Hava sürükleyici,
Don tesirine karşı koruyucu
Su geçirimsizlik temin edici !
Polipropilen lif katkıları
Çelik teller
+Bazılarının birlikte kullanımı
Türk standartlarında (TS 3452 ,TS 3456 ) kendi isim ve özellikleriylede yer alan bu katkılar , üretildikleri ülke veya tanıtım konseptine göre ASTM ve DIN normlarıylada anılırlar.
Harç katkıları ise kullanım amacına göre sınıflandırılırlar;
Su geçirimsizlik,
Çimento esaslı tamir harç katkısı,
Aderans arttırıcı katkı
Şatkırit katkısı
Priz hızlandırıcı katkı
Polipropilen lif katkıları
Betonda sülfat sorunu yaygın olarak dile gelir.Bu soruna yol açan çözeltiler beton içinde hacimsel genleşme yaparak betonun patlamasına, dağılmasına yol açarlar. Bu sorunun aşılması için yüksek oranda su azaltıcı kullanılarak betonun geçirimsizliği sağlanabilir ve sülfata dayanıklı özel çimentolar kullanalıbilir.
Betona zarar veren bu tür çözeltilerin hangi pH değerinde ne özellik gösterdiğine bakacak olursak;
PH = 7 : Nötral
PH < 7 : Asidik
PH >7 : Alkali
Uygulamalar
Beton Katkı Uygulamaları:
Beton katkıları hazır beton santralında cam fanuslar yardımıyla el değmeden - karışım suyuna- katılırlar.Genelde uzun taşıma mesafesine bağlı katkı ve su ayarlamasını beton santralı yapmakla birlikte , işlenebilirlik kayıpları şantiyede - istemediğimiz halde - su ilavesi ile karşılanmakta.Bu yöntem yerine; daha bilimsel ,doğru ve yüksek performanslı geciktirici katkılar kullanılmalı ,betonun nihai mukavemeti düşürülmemelidir.
Şatkırit Katkıları Uygulamaları:
Şatkırit katkıları sıvı ve toz olarak iki çeşittir.Kullanım sistemi ise kuru karışım ve ıslak yöntem olarak iki tiptir.
Kuru Karışım = Kuru dolgu malzemesi + su ve katkı nozul ağzında karışır ve püskürtülür.
Islak Yöntem = Islak dolgu malzemesi + katkı malzemesi nozul ağzında basınçlı hava ile katılır ve püskürtülür.
Ribaund: Geri sıçrama nedeniyle zaiyat
Beton tamir malzemeleri ve uygulamalar
Tamir harçlarında astarlamaya ve yüzey hazırlığına ayrıca özen göstermek gerekmektedir.Çimento esaslı yüzeylere mutlaka ön nemlendirme yapılmalı ve bu sayede aderans en üst seviyede sağlanmalıdır. Bölgesel tamirlerde derinlikte eğik/yatay’dan ziyade dik kesim yerleştirme yapılmalıdır(Şekil:1)
Şekil : 1 Bir yapının pek çok noktasında farklı malzeme ile farklı tamiratlar seçilebilmektedir.Dolayısıyla sıradan ustaların insiyatifine iş teslim edilmemeli.
Tamir harçlarının uygulama kalınlıkları çok önemlidir. Çimento esaslılarda rötre/çatlama ,aderans riski vardır.Epoksi esaslılarda yüksek ısının açığa çıkma tehlikesi vardır. Yüzeydeki mevcut çimento şerbeti,kür malzemesi kalıntısı,kalıp yağı artığı ve oynar parçalar tamiri zayıflatan ögelerdir.
Çimento esaslı;
Normal Harçlar:
Uygulama kalınlığına göre değişik tipleri olmakla beraber,üretici firma uygulamaları farklılık göstermekte.İnce harçlar bir defada yapılabildiği gibi, kalınlığın 3 cm’i geçmesi halinde tabakalar şeklinde uygulanmalıdır.Harç hazırlığı için önce kovaya gereğinden biraz az su konulur, matkap karıştırıcı marifetiyle toz azar azar ilave edilerek karıştırma işlemi yapılır.Önemli konu uygulama öncesi yüzeyin ıslatılması, korumak gerekiyorsa kürlemenin takibidir.Normal harçlar su ile karıştırılarak hazırlanmaktadır.Kimi bu tür harçlarda elyaf da kullanılmakta olup, çatlama minimize edilmektedir.
Grout Harçlar:
Bu sınıfa groutlarıda ekleyebiliriz. Groutlar su ile karışan hazır harçlar olup, çökme yapmayan ,bir miktar hacimsel genişleme ile bulunduğu kabın şeklini alan harçlardır.Erken ve yüksek mukavemet almak mümkündür. Harç hazırlığı için önce kovaya gereğinden biraz az su konulur, matkap karıştırıcı marifetiyle toz azar azar ilave edilerek karıştırma işlemi yapılır.Önemli konu uygulama öncesi yüzeyin ıslatılması, korumak gerekiyorsa kürlemenin takibidir. Groutlarda üretici firmaların uygulama sınırlamaları vardır.Örneğin açıkta kalacak yüzeyin 10 cm’i geçmemesi gibi, max. uygulama kalınlığı gibi yada içine yıkanmış kum konulup konulamayacağı gibi.Groutlar takviye işlerinde boşluk alınmasındada kullanılır.(Şekil:2)
Şekil:2 Epoksi esaslı harçlar,
Epoksi ; reçine ve sertleştiriciden oluşan, kimyasal reaksiyon ile sertleşen dolgu malzemesi olarakda kuartz kumu ile desteklenen bir malzemedir.Kuartz kumu reçineye veya sertleştiriciye önceden katılmış olabileceği gibi üçüncü bir kompenant olarakda ayrıca satılabilir.
Beton /çimento bağlayıcılı harçlar klor esaslı,asidik çözeltilere,sülfat etkilerine dayanmazken, epoksiler gerek tamir harcı , gerekse kaplama olarak dayanıklılık gösterirler.
Hava sıcaklığı düştükçe epoksilerin serleşme süresi uzar ,hava ve ortam sıcaklığı arttıkça sertleşme süresi erken olur.Firmalar bu durumu dengelemek için farklı sürelerde sertleşebilen epoksiler üretmektedirler.
Komponentler bölünmemeli ,setler bir defada karıştırılmalı böylece karışım farklılığından dolayı performans kayıplarının önüne geçilmiş olacaktır.
Epoksi esaslı tamir ve kaplama malzemeleri, yerine yerleştirildikten sonra min. 10 gün geçmiş betonlara uygulanmalıdır.
İri taneli epoksilerde genellikle reçine ve sertleştirici sıvılar önceden karıştırılarak astar olarak kullanılır yada üretici firmalar bu astarı ayrı bir isim altında satarlar.
Epoksi esaslı malzemeler yangın sıcaklığında çözünerek bağlayıcı ve taşıyıcı özelliklerini kaybedebilirler.Bu yüzden kritik uygulamalarda bu durum göz önünde bulundurularak , yangına karşı kaplama ile korunmalıdır.
Demir filizi ekimindede epoksiler kullanılır.Bu epoksiler uygulama sırasında komponentlerinden ayrışmamalı ve iyi yapışmalıdır.Demir filizinden beklenen performans daha küçük cıvata ve özel uygulamalarda civatalama yöntemleri ilede elde edilebilir.
ASTM C 881-90
EPOXY TİPLERİ
Type I : For use in non-load bearing applications for bonding hardened concrete to hardened concrete and other materials and as a binder in epoxy mortars or epoxy concretes
Type II : For use in non-load bearing applications for bonding freshly mixed concrete to hardened concrete.
Type III : For use in bonding skid resistant materials to hardened concrete and as a binder in epoxy mortars or epoxy concretes, used on trffic bearing surfaces(or surfaces to thermal or mechanical movements)
Type IV : For use in load bearing applications for bonding hardened concrete to hardened concrete and other materials and as a binder for epoxy mortars and concretes.
Type V : For use in load bearing applications for bonding freshly mixed concrete to hardened concrete.
Type VI : For bonding and sealing segmental precast elements with internal tendons and for span-by-span erection whwn temporary post tetensioning is applied.
Type VII : For uses as a non –stress carrying sealer for segmental precast elements when temporary post tensioning is not applied in span-by-span erection.
EPOXY YOĞUNLUKLARI
Grade 1 : Low viscosity
Grade 2 : Medium viscosity
Grade 3 : Non- sagging consistency
EPOXY YANGIN SINIFLAMASI
Classes A.B and C are defined for types I-IV Classes D,E and F are defined for types VI and VII according to the range of temperatures for which they are suitable.
Class A : Below 40 F to manufacturer defined low
Class B : 40-60 F
Class C : Above 60 F to manufacturer defined high
Class D : 40-65 F
Class E : 60-80 F
Class F : 75-90 F
Şantiye üretimli katkılı harçlar
Lateks türü sıvı bağlayıcıların su+kum(Yıkanmış)+Çimento ilavesiyle oluşturulan mala yada serpme kıvamlı harçlardır.
Tamir Amaçlı Enjeksiyonlar:
Epoksi esaslı:
Epoksi enjeksiyonlarında çatlak genişliğine göre farklı enjeksiyon malzemeleri seçilmelidir. Çatlak genişliği arttıkça filler malzemeli malzeme kullanılmalıdır.Örneğin bir üretici firmanın 0,2-1 mm genişlik için bir ürünü, 1 mm üstü için başka ürünü vardır. Uygulama şekillerinden biri aşağıdaki gibidir.(Şekil:3) Farklı çatlak tipleri için farklı aparatlar kullanılmaktadır.
Şekil : 3 Poliüretan esaslı:
Poliüretan esaslı malzeme su ile karşılaştığında kimyasal tepkime ile sertleşir.
Karbon lifler:
Adındanda anlaşılacağı üzere, içeriği karbon elyafından oluşan malzemelerdir.1 cm2 kesitte 30 ton yük alanları vardır.Çekme kuvvetine çalışan malzemedir. Dolayısıyla yapı elemanında çekme zaafı gösteren yerlerde yada , malzemenin kendisinden çekme performansı alınacak yerlerde kullanılmalıdırlar. Unutulmaması gereken en önemli konu, bu malzeme grubundan beklenen performans ,yapıştırıldığı alanlar ile orantılı olduğudur.Gerek tasarımda gerekse uygulamada buna dikkat edilmezse , oluşabilecek gerilme ve zorlamalarda malzemeden sonuç almak mümkün olmayacaktır. Bunun yanında , örneğin eksenel yüke maruz, dairesel bir betonarme hasarlı kolonda, bu kolonun etrafına sarılması son derece verimli olmaktadır.
Tamir Konusu ile ilgili kitaplar:
Betonarme Yapıların Güçlendirilmesi/Prof.Halit Demir/0.212.2611142
Çatlamış Binaların Takviyesi Yöntemleri/Prof.Nafiz Çamlıbel/0.212.5278578
Temellerin Takviyesi/ Prof.Nafiz Çamlıbel/0.212.5278578
Mevcut Betonarme Binaların Deprem Güvenliğinin Belirlenmesi ve
Güçlendirilmesi/Prof.Zekai Celep /İTÜ
Betonun Onarımı, Bariyer Sistemler ve Derzlerin Yalıtımı/Kim.Müh.Taylan Çoruh/DSİ
Betonun Onarımı/İnş.Müh.Ali Öztürk,İnş.Yük.Müh.M.Fatih Kocabeyler/DSİ
Epoxy Injection/John Trout / Published By The Aberdeen Group /USA
Depremde Hasar Gören Yapıların Onarım ve Güçlendirilmesi/İMO İzmir Şb./Nejat Bayülke/Yayın No:15
Endüstriyel kaplamalar ve uygulamalar
En önemli konu, gerçekten bu uygulamanın beklentilerinize , mevcut yapınıza ve bütçenize uygunluğuna karar vermektir.Çünkü bu tür uygulamalar özel dikkat gerektiren pahalı uygulamalardır.
Epoksi esaslı :
Poliüretan esaslı :
Betona katılan dolgular :
Yardımcı malzemeler
Aderans arttırıcılar : Betonarme elemanlarda çimento yada epoksi esaslı aderans arttırıcılar mevcuttur.Ancak uygulamaya dikkat edilmelidir.Çünkü gerek betonun yerleştirme süresi gerekse donatı sıklığı yada kalıp zorluğu nedenleriyle malzemeden performans alınamayacağı gibi tam aksi tesir oluşturup film tabakası teşkil edilebilir ve buda kaymaya neden olur.Yukarıdaki zorluklar yerinde incelendiğinde en küçük bir kuşku varsa, yüzeyi taraklayarak dişli hale getirmek, oynak parçaları ve toz gibi malzemeleri yüzeyden uzaklaştırmak en iyi yöntemlerden biridir.Dişlerin derinliği arttıkça adreans teşkilininde artacağı muhakkaktır.
Şok priz hızlandırıcılar : Aktif su girişi yada acil tamir gerektiren hallerde kullanılırlar.Genelde yüksek oranda klor içerdikleri için donatıya zarar verebilirler.Ayrıca betonu kimyasal olarak yakarak sertleştirdiği için betondan mukavemet alınması güçtür.
Kalıp yağları : Çelik ve ahşap kalıp yağları vardır.
Kür malzemeleri : Su bazlı.(Uygulamalarda kendiliğinden yüzeyi terk edenler vardır.)Parafin bazlı (Yüzeye bir kaplama vs. uygulanacaksa, basınçlı sıcak su ile yüzeyden temizlenmelidir) tipleri vardır
Derz geçiş malzemeleri ve uygulamalar
Genelde şantiyelerde gerek bütçe gerekse bilgi eksikliği nedenlerinden dolayı hangi malzeme seçileceği muğlak kalır .Halbuki yapısal deformasyonlara,derz genişliğine , servis yüklerine, hijyen koşullarına, derzin özelliğine bağlı olarak “proje aşamasında” derz malzemesine karar verilip , öylece uygulanmalıdır.
Mastikler
Genel olarak ,sıcak/soğuk uygulamalı ,kimyasal kürlü/solvent esaslı, sıkştırmalı olarak genel çeşitleriyle birlikte , biraz daha özele inilirse ;
Akrilik
Bitüm esaslı
Silikon (DIN 18545,DIN 52452)
Poliüretan
Polisülfit
Neopren esaslı
Epoksi esaslı
Kauçuk esaslı,
Katran esaslı
Üretan esaslı
Uygulamalar :
Su yapılarına ,örneğin su depolarında soğuk derzlerin perde/döşeme birleşiminde kontrolü önemlidir. Literatürde pek yeralmamakla birlikte Şekil:4 ’deki uygulama detayını tavsiye etmekteyim Şekil: 4 Derz dolgu uygulamalarında sıkça yapılan hatalardan biri, kullanılan derz dolgu malzemesinin üç noktadan dilatasyona yapışmasıdır(Şekil :5/A)
Şekil :5 Su tutucu bantlar
TS 3078’e göre PVC (Polivinilklorür) su tutucu bant tasarlanır.Bu standartda beton kütle boyutları, su yapısının türü, dilatasyonun tipi gibi kriterlere göre seçim yapılır.ANSI (American National Standards Institute) ve ASTM (American Society for Testing and Materials) standartlarında CRD-C 513 yada CRD-C 572 standartlarında (http://www.nps.usace.army.mil:80/specs/N03250P0) yer alır.
TS 3078 deki bant tipleri ; B , I ,V,A,O,OL ,M , DO , DI , DT ,KP,KPO,KPT,DK dır.
Gelen paketlerden (Genelde 20-25 mt’lik rulolar halinde yada özel sipariş boylarda gelir) rastgele erişimle bandın boyutu (genişliği, et kalınlığı,taahhüt rulo boyu) , ağırlığı (satınalmaya çıkarken istenen ve taahhüt altına alınan 1 mt ağırlığı) en az 3 numune ile kontrol edilmelidir.TS 3078’in boyut töleransları vardır.Milimetrik olan bu töleranslar yine TS 3078’de vardır.Daha ileri testler DSİ gibi laboratuvarlarda yaptırılabilmektedir.
Bantlar, donatıya tutturulur.Tutturmak için ya agraf dediğimiz mandallar kullanlır,yada bantlar kendiliğinden delik ve kulakçıklı gelir.
Bant kaynakları biribirine elektrikli ve tüp ısıtmalı havyalarla yapılabilir.Küçük işlerde şantiyede bulunabilecek 15 cm x 50 cm x 3 mm boyutunda bir sac parçasıda havya olarak kullanılabilir.
Kaynak uygulaması için iki düz işçi yeterlidir. Önceden düzgün kesilmiş iki bant biribirine kafa-kafaya yaklaştırılır. Önceden ısıtılmış havyaya karşılıklı olarak öptürülüp,erimesini takiben havya aniden aradan çekilir ve iki bant biribirine değerdeğmez yapışarak kaynak işlemi sona erer.Kalite kontrol için yere yatırılan kaynak yerine biraz su dökülüp, kaçırıp kaçırmadığı test edilir.
Genleşen bantlar ve enjeksiyon sistemi
Genleşen bantlar daha çok soğuk derzlerde kullanılmakta olup, hammaddesi (genelde bentonit esaslıdır) gereği su ile hacimsel genişleme gösterirler.Ancak burada önemli olan bu şeritlerin , su bölgeyi terk ettiğinde nasıl davrandığıdır. Üretici/ithalatçıdan ürününün çalışma prensibi hakkında kesin ikna olmalıyız.(Şekil:6)
Enjeksiyon sistemi ise yine soğuk derzlerde kullanılan bir sistemdir.Soğuk derze önceden yerleştirilen perfore borulardan , beton dökümünden sonra poliüretan yada benzeri genleşen bir malzeme basınçla verilir. Bu satırların yazarına göre , beton döküm zaafları ve benzeri koşullar göz önünde bulundurulduğunda en sağlıklı yöntemlerden biridir. Ancak biraz pahalı bir yöntem. (Şekil:7)
|
||||||||||||||||||||||||||
| Doğan Yapı | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Yalıtım Şekilleri | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
| Günlük Gazeteler |
|---|
| Hava Durumu |
|---|
|
|
| Güncel Haber |
|---|
|
|
| Aktif Ziyaretçi Sayısı |
|---|
| Şuan 1 konuk çevrimiçi |
| Ziyaretçi Sayısı | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Genel Şantiye Ürünleri